مدیریت آموزشی و برنامه ریزی درسی

مروری بر تعریف برنامه درسی از نظر آیزنر

برنامه درسی یک دوره، یک مدرسه و یا کلاس می تواند به عنوان مجموعه ای از رویدادهای طراحی شده برای یک یا بیش از یک دانش آموز  که دارای بازده تربیتی می باشد، در نظر گرفته شود (آیزنر، 2002).

آیزنر بیان می‌دارد که در تدوین و تنظیم این مفهوم یا تعریف از برنامه درسی، ادعای تدوین یک تعریف واقعی را ندارد. به نظر وی، برنامه‌های درسی هویت‌های طبیعی نیستند که با داشتن خصوصیات لازم و کافی قادر باشند یک بار برای همیشه کشف شوند. او اذعان می‌دارد که آنچه من انجام می‌دهد، تدوین مفهومی از برنامه درسی است که به اعتقاد خودش مفید است.

 با بررسی دقیق‌تر مفهوم آیزنر از برنامه‌درسی، متوجه ویژگی‌های تعریف وی می‌گردیم:

اولاً: برنامه‌درسی یک سری رویدادهای برنامه‌ریزی شده است. این بدان معنی است که در برنامه‌ریزی درسی بیش از یک رویداد برنامه‌ریزی شده وجود دارد، گرچه به لحاظ نظری یک نفر می‌تواند با داشتن حتی یک رویداد واحد هم برنامه درسی به وجود آورد، اما احتمال این کار ضعیف است.

ثانیاً: برنامه‌های درسی از پیش طراحی شده هستند؛ شخصی باید چیزی را که دارای برخی آرمانها، مقاصد، اهداف کلی و جزئی است اطراحی و تدارک ببیند، ولو اینکه به شدت پراکنده و یا کلی باشد.

ثالثاً: برنامه‌درسی ماهیتاً دارای مقاصد تربیتی است.

رابعاً: این مفهوم از برنامه درسی با واژه پیامد و بازده نیز سر و کار دارد. رویدادهای یا فعالیت های تربیتی در عمل بسیار بیش‌تر از آنچه که قصد شده اند، مورد اجرا قرار می‌گیرند. آنها به اشکال مختلفی بر افراد تأثیر می‌گذارند. به عبارت دیگر یک برنامه درسی، برنامه ای است که عامدانه و از روی قصد برای درگیر نمودن دانش‌آموزان در فعالیت‌ها یا رویدادهایی که در بردارنده مزایای تربیتی برای آنها خواهد بود، طراحی شده است. برخی از این مزایا ممکن است از قبل و در قالب عبارات و اصطلاحات عملیاتی مشخصی معین شده باشند، سایر مزایا می توانند کلی، گسترده و پراکنده باشند، اما بعد از انجام فعالیت تا اندازه ای قابل شناسایی هستند.